Welkom bij onze Progressief Liberale Gemeente.

11 december 2017 | 23 Kislev 5778

Historie van

Historie van

 
Het Centraal Israëlitisch Weeshuis

De oorsprong van het Centraal Israëlitisch Weeshuis gaat terug naar 1871. In dat jaar werd op 1 augustus het weeshuis geopend; een landelijk weeshuis voor Joodse kinderen vanaf 6 jaar.
Ongeveer de helft van de weeskinderen kwam uit Amsterdam. Zij konden tot hun 21e verjaardag aan de Nieuwegracht/Magdalenastraat blijven en genoten daar een opleiding.

Hieraan kwam een abrupt einde op 20 oktober 1942. De Duitsers deporteerden de toen ongeveer vijftig woonachtige weeskinderen, het voltallige weeshuispersoneel en nog eens dertig Duits-Joodse gastkinderen, via het weeshuis in Amsterdam, naar kamp Westerbork.
De meeste kinderen zijn op 5 maart 1943 in Sobibor vermoord.

Na de oorlog kreeg het pand steeds wisselende bestemmingen.
Het Wilhelmina Kinder Ziekenhuis (WKZ) was de laatste gebruiker.

Dat het gebouw Joodse sporen draagt, was toen eigenlijk al uit ieders herinnering verdwenen.
Alleen een plaquette aan de buitenmuur herinnert daar nog aan.

Totdat het kinderziekenhuis zich opmaakte voor de verhuizing naar nieuwbouw in het universiteitscentrum De Uithof in Utrecht. Bij inspectie van de inventaris ging voor het eerst sinds vele jaren weer een deur open naar een vergeten zolder. Daar bleek zich het gewelfde en beschilderde plafond te bevinden van de kleine synagoge die zeker tachtig jaar deel heeft uitgemaakt van het voormalig Joods weeshuis. De Davidsterren die u in het gerestaureerde plafond ziet waren de eerste tekenen. 

Het gebouw heeft van oorsprong een rijke inrichting gehad. Een aantal zaken is gespaard gebleven.
Zo zijn o.a. de Regentenborden en de schilderijen uiteindelijk in het Joods Historisch Museum terecht gekomen. Waar alle andere zaken, zoals de Tora-rollen e.d., zijn gebleven is niet bekend.

Sinds het vertrek van het WKZ in 1999 staat het hele gebouw op de gemeentelijke monumentenlijst.
In 2001 kwam een deel van het pand, met o.a. de synagoge, in handen van de Liberaal Joodse Stichting Merkaz (=Centrum).

Door de verbouwing is het gebouw van gedaante veranderd. De grote ruimte op de begane grond was vroeger de keuken met aangrenzend allerlei centrale voorzieningen. Het plafond van de synagoge en de zolder, nu leslokalen, zijn intact gebleven en gerestaureerd.

Verder is het gebouw aangepast voor gebruik door de stichting Merkaz en de LJG Utrecht. 

 

 

 

november

  • <  
  •   >
z m d w d v z
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
 
 

e-boekhouden